TRUNG TÂM ỨNG DỤNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TỈNH QUẢNG NGÃI

Khoai lang Nhật là giống cây trồng có giá trị kinh tế cao, củ có màu sắc đẹp, vị ngọt, kích thước đồng đều, được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng. Tuy nhiên, phương pháp nhân giống truyền thống hiện nay gặp nhiều hạn chế như: cây dễ nhiễm bệnh, chất lượng giống suy giảm, năng suất không ổn định và khó đáp ứng nhu cầu sản xuất quy mô lớn. Trước thực tế đó, Trung tâm Ứng dụng Khoa học Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi đã lựa chọn công nghệ nuôi cấy mô như một giải pháp tối ưu.

Bước đầu, mô hình đã tạo ra nguồn giống khoai lang Nhật chất lượng cao, sạch bệnh, sinh trưởng đồng đều và có tiềm năng nhân rộng trên địa bàn tỉnh cũng như các vùng lân cận. Quy trình nuôi cấy mô được thực hiện nghiêm ngặt, từ khâu chọn cây mẹ phải khỏe mạnh, không sâu bệnh, cho đến khâu vô trùng, nuôi mẫu trong ống nghiệm, rồi đưa cây ra vườn ươm để thích nghi và phát triển trước khi trồng ngoài thực địa.

Nhờ được nuôi cấy trong điều kiện vô trùng và kiểm soát chặt chẽ, các cây giống khoai lang Nhật có sức đề kháng cao, ít sâu bệnh, giảm đáng kể việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Đồng thời, nhờ sự ổn định về mặt di truyền, cây sinh trưởng đồng đều, cho năng suất và chất lượng vượt trội.

Theo đánh giá ban đầu, năng suất của giống khoai lang Nhật nuôi cấy mô có thể đạt từ 30–40 tấn/ha, cao hơn rõ rệt so với mức 20–25 tấn/ha của giống truyền thống. Củ khoai có hình dáng đẹp, vỏ dày, ruột ngọt, phù hợp cho tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.

Bên cạnh đó, khoai lang Nhật là loại cây dễ trồng, không kén đất, thời gian sinh trưởng ngắn (từ 4–5 tháng), phù hợp với điều kiện khí hậu – thổ nhưỡng tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên, trong đó có tỉnh Quảng Ngãi.

Không chỉ chuyển giao công nghệ và nguồn giống sạch bệnh, Trung tâm còn cam kết hỗ trợ giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc giúp người dân yên tâm sản xuất, giảm thiểu rủi ro về đầu ra. Việc sản xuất giống ngay tại địa phương cũng góp phần giảm chi phí vận chuyển, hạn chế tình trạng dập gãy dây giống trong quá trình vận chuyển đường dài như trước đây.

Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô không chỉ là bước tiến trong việc nâng cao năng suất cây trồng, mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân theo hướng hiện đại, bền vững. Người dân dần tiếp cận với mô hình nông nghiệp công nghệ cao, chủ động được nguồn giống chất lượng, giảm tác động tiêu cực của sâu bệnh và biến đổi khí hậu.

Trong thời gian tới, Trung tâm Ứng dụng Khoa học Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi sẽ tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, xây dựng vùng giống đầu dòng, đồng thời nghiên cứu ứng dụng nuôi cấy mô với nhiều loại cây trồng khác có giá trị kinh tế cao, góp phần thúc đẩy nền nông nghiệp địa phương phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và hiệu quả.

Tác giả: Tuyết Mai